Moral Project

Aug. 13, 2008

มารยาทชาวพุทธ

๑.การลุก-นั่ง ๕ จังหวะ การลุก-นั่ง ๕ จังหวะ ถือว่าเป็นมารยาทเบื้องต้นที่ชาวพุทธปฏิบัติ
ทำให้เกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อย และสวยงามเวลาลุกขึ้น และนั่งลงอย่างพร้อมเพรียงกันเป็นการฝึกสติอย​่างหนึ่งและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ การลุกขึ้นมีทั้งหมด ๕ จังหวะ ดังนี้ จังหวะที่ ๑ นั่งในท่าพับเพียบ ขวาออก เอามือขวาทับมือซ้าย ตั้งตัวตรง จังหวะที่ ๒ มือทั้งสองประสานกันไว้ที่หน้าขา จังหวะที่ ๓ นั่งคุกเข้า จังหวะที่ ๔ ชันเข่าซ้ายขึ้น จังหวะที่ ๕ ดึงเท้าขวามาชิดด้านซ้าย แล้วยืนตรงส่วนการนั่งลง มีทั้งหมด ๕ จังหวะ ดังนี้ (ให้มือทั้งสองแนบลำตัว) จังหวะที่ ๑ ก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า จังหวะที่ ๒ ชันเข่าซ้ายลง จังหวะที่ ๓ นั่งยืนเข่า จังหวะที่ ๔ นั่งคุกเข้า จังหวะที่ ๕ นั่งพับเพียบ (มือทั้งสองประสานกัน วางไว้ที่หน้าขา)๒.การกราบให้พร้อมเพรียงกัน ท่าที่ ๑ นั่งคุกเข่าท่าเตรียม มือทั้งสองข้างวางบนหน้าขา ท่าที่ ๒ อัญชลี คือพนมมือท่าดอกบัวตูม ตรงกลางระหว่างอก ท่าท่ ๓ วันทา คือน้อมศีรษะลง หัวแม่โป้งทั้งสอง จรดตรงกลางระหว่างนิ้ว ท่าที่ ๔ อภิวาท คือกราบหมอบลงศอกทั้งสอง ต่อหัวเข่าทั้งสอง ท่าที่ ๕ หน้าผากแตะถึงพื้น ก่อนเงยหน้าขึ้น๓.มารยาทการแสดงความเคารพ ๓.๑ การประนมมือ เรียก "อัญชลี" คือการกระพุ่มมือทั้งสองประนมระหว่างอกให้ปลา​ยตั้งขึ้น เป็นการแสดงความเคารพขณะฟังพระสวด ฟังเทศน์ ขณะสนทนากับพระสงฆ์ เป็นต้น ๓.๒ การไหว้ มาจากภาษาบาลีว่า "วันทา" สันสฤตใช้คำว่า "วันทนา หรือ วันทา" เป้นการยกมือที่ประนมขึ้นประจดใบหน้า พร้อมกับก้มศีรษะเล็กน้อย ส่วนปลายนิ้วหัวแม่มือจรดที่ * ปลายจมูก เมื่อไหว้พระภิกษุสงฆ์ เพราะท่านเป็นผู้ให้แสงสว่างทางสติปัญญาแก่เร​า * จรดที่ปาก เมื่อไหว้ครูอาจารย์ เพราะท่านใช้ปากอบรมสั่งสอนเรา * จรดที่คาง